Albanian-American Association “Malesia e Madhe” Shoqata Shqiptaro-Amerikane “Malesia e Madhe”

HUMANIZMI I MALESOREVE SI KALA ME DRITE E KALORESVE

Sat, 5 Feb 2011 12:33:21 -0500

ZEF PERGEGA

SHQIP GJEMOI NE DETROIT

Mbasdite, 30 tetor 2006. Rreth sheshit të Billdingut Federal në Detroit mblidhen shqipet malësore. Mijra zëra që brohorasin si një kor madhështor e pushtojnë sheshin, duke kthyer në vëmendj shikimin e kalimtarëve. Duket se xhamat zais të pallatit të qelqtë dridhen nga oshëtima e kraharorëve dhe trotuari shkundet nga përgjumjet e ngurrta të kohës.
Ky shesh është sheshi i heronjëve shqiptar. Në një foto shikoj nanën plakë, Pashka Martini duke u dhënë nga një putirkë me ujë malësorëve që kishin shpallur në dimër greve urie, për shkeljen e të drejtave dhe lirive të njeriut në Kosovë dhe dëshiren e prushtë për shpalljen e saj të lire dhe indipedente.
Vitët iken për të mos u kthyer, por edhe malësorët nuk u thyen, por lartësuan vetën në mbrojtje të lirive dhe të drejtave njerëzore të shqiptarëve të Kosovës dhe në trojet e tyre stërgjyshnore në Mal të Zi. Këtij hymni patriotik e atdhetar me ngjyrime ylberike të humanizmit, iu bashkuan shqiptarët nga të gjitha trevat që jetojnë në Amerikë e në botën e lirë.
Në qiellin e pastër të demokracisë ka shkrepur si një rrufe që të përcellon shpirtin, lajmi kobzi se qeveria e Malit të Zi ka burgosur 14 shqiptarë, mes tyre edhe shqiptaro-amerikanë të moshuar, nën akuzen për terrorizem ndaj shtetit. Flamuri i revoltës dhe i kumtit shqiptar ngrihet mbi gradaçelat, për të liruar nga prangat, që gjakosen damarët e shtërnguar ndër çengela.
E kujtoj atë mbasdite tetori. Mijra malësorë si vërshim me shkulma kalonin përmes kullave të larta në drejtime të ndyshme, prirë nga flamuri i 50 yjeve amerikan dhe shkaba dy krenare shqiptare, të cilët u bashkuan në atë kushtrim. Bien në sy shumë fëmijë të veshur me kostume kombëtare nga mosha 6-14 vjeç, të mbështjellë si në shpërganj djepash trimerie me flamurin tonë.
“Stop the terror of Albanian people in Montenegro”

Eshtë një parullë që mbajnë dy fëmijët e humanistit Palok Camaj, njëri 7 vjeç e tjetri 16 vjeç. Me tutje dy vajza 16 vjeçare, njëra prej tyre e bija e Prek Gjokës, që mbanin një tjetër parullë dhe therrisnin me një zë për liri, siç di të thërrasë rinia, siç di ta lëshojë zanin e kthjelltë e reja. Nuk ua mësova emrin atë ditë dy vajzave malësore që mbanin një parullë, sepse aty për aty u paraqit një djalë 8- vjeçar tek valëviste flamurin kombëtar që kishte veshur një bluzë të kuqe me shqipe. Lëxoj vetëm pankarten:

“Human Rights for Albanians in Montenegro”

Aty afër fiksoj me aparatin tim fotografik një vajzë 5-vjeçare e veshur me kostum kombëtar, e cila me dy gishtat lart thërret fort lirinë. Nuk ka kohë për të pyetur për emra. Aktivistët e komunitetit F. Grishaj, L. Lurguri dhe V. Ivezaj mbajnë fjalimet e rastit. Me tërheqin fëmijët dhe të rinjët në këtë demostratë. Në një cep të trotuarit dalloi Lekën dhe Gjonin e vogël, fëmijët e Luigj Gjokës, që mbajnë një parullë të gjatë, që mund ta mbanin vetëm dy burra.
“USA, Free our innocent Albanian prisoners from Montenegro
jails”
Pak me tutje dalloj Pjeter Berishaj, i cili mban në mënyrë të dukshme portretin e një njeriu, mbi të cilin është ushtruar dhunë shoviniste. Poshtë saj lexoj diçiturën:
“Montenegro is this your new democracy?!”
Foto të rrënqeth dhe të brengos. Gjaku në fytyrën e tij është mpiksur në dangat e zeza të shkopit të gomes së malziut.
-Po kush është ky njeri?-pyes Pjetrin.
“-Zef Berishaj nga Malësia, i burgosur politik. Shikoje si e kanë bërë! Ai është intelektual me studime të larta të mbaruara në Prishtinë”. Në atë moment zemra me rrahu me fort e shpirti m’u mbërthye në ligështim “Po si mund të rrihet njeriu si kafshë në shekullin e ri?!” “Si mund të vihet dorë mbi fjalën e lirë të një shpirti patriotik në etninë e tokës së vet?!” Aty afrohen një cift ri zezakësh.
“Ç’farë ka ndodhur?! “O shikoje gjak në fytyrë!” Pamja e tyre e ndjeshme u mpi në dritë të syrit.
“Na kanë burgosur vëllezërit tanë, na i kanë rrahur e torturuar si mos me keq”- sqaron Pjetri.

GACA E LIRISE ESHTE MALESI

Djali i zi rrëmben flamurin kombëtar shqiptar dhe vajza portretin e Zef Berishës dhe të dy vihen përballe Billdingut Federal në Detroit, të dy me një zë buçasin “We love Albanian” “America make Albanian freedom!” Nje dritare e kullës së xhamtë është çelur të mbajë vesh…
Kjo ngjarje mu kujtua një natë në kishen katolike të Shën Palit në Rochester Hills, kur malësorët e thirrur nga shoqata “Malësia e Madhe” të bërë një me kumtin e dhimbshëm të shpirtit të tyre për njerëzit në nevojë. Afrohem tek një tavolinë, ku 12 burrat e fisit Berishaj në Detroit, të cilët bisedojnë me shqetësim se si ta ndihmojnë Zef Berishen me familje, për të dalë nga sikleti i rëndë ekonomik e shpirtëror. Me tutje janë miq të tyre malësore. Nikoll Gjonaj sapo është kthyer nga Malësia dhe ka bërë një vizitë në familjen e Zefit. “Si në kohën e Migjenit. Një shtëpi përdhese, ku nuk ke ku të lëvizesh. Një mikëpritje bujare, por varfëri e madhe për një familje intelektuale që ka kontribuar për çeshtjen kombëtare.!”
Shtjefen Berishaj, thotë së njerëzve kundërshtar politik, si Zef Berishës me vëllezër, u priten krahët e politika thotë se marrëdhënjet janë të mira midis shtetësh. Kur njëri qytetar rreh dhe ç’njerëzon qytetarin e një etnie tjetër, a mundet me thënë liri apo demokraci kësaj?!
“Vellau i Zefit, Lek Berishaj u ka prirë demostratave me 1981 në Prishtinë, ndaj ai është në listat e zeza të pushtetit! - thotë plaku Gjon Gjonaj
Me parë fisi Berishaj kishte mbledhur 7 mijë dollarë për të ndimuar familjet e të burgosurve në Malësi dhe këtë natë iu bashkangjiten inisiativës së shoqatës “Malësia e Madhe” për të mbledhur të hollat e nevojshme në mënyrë që të ndërtojnë një shtëpi për Zef Berishen me dy vëllezërit e dy motrat e tij.
Në këtë natë u mblodhën 22 mijë e 350 dollarë!

KUR NGJITESH NE KULLEN E BUJARISE

Bamirësia është vepër apostolike. Kur qëllon të futesh nëpër paretët e shpirtit human të antarëve të shoqatës ”Malësia e Madhe” tek porta e galerive të thesarëve të saj do të takosh, jo vetëm një njeri, por shumë të tillë shpirt bukur. Mes tyre njëri me një fytyrë të purpurtë në ëmbëlsi, që me parë se ti flasë goja i flasin shqisat. Dhe ky njeri me emrin Gjergj Ivezaj, aktualisht kryetar i kësaj shoqate me fjlalë të matura thua po gdhend një lis malësor e plotëson portretin e shoqatës që drejton.
“E kemi si detyrë dhe obligim moral dhe kombëtar ta ndihmojmë Malësinë, për ato të drejta, të cilat janë përcaktuar edhe në kushtetuten e Malit të Zi, po që nuk zbatohen nga pushteti aktual dhe, për shkakun se disa nga njerëzit tanë janë shitur tek ky pushtet.
Deri tani-vazhdon Gjergji, shoqata e jonë ka grumbulluar 440 mijë dollarë për të ndihmuar Malësinë në projekte humanitare dhe sociale. Për kurimin e të riut Kristian Camaj u mbodhën 40 mijë dollarë. Për të ndjerin drejtorin e tv ”Boin” në Malësi për t’iu nënshtruar një opracioni të vështirë malësoret kontribuan me 60 mijë dollarë. Janë ndihmuar për përmirësimin e shëndetit të rinjët Fatmir Gecaj dhe Mentor Kadriu. Gjithashtu janë sposorizuar botime e përkthime të veprave të ndyshme letrare e historike me rëndësi për kulturen kombëtare. Vitët e fundit është bërë edhe binjakëzimi i qytetit të Tuzit me atë të Rochester Hills në Michigan, i cili pati si inisiator atdhetarin e diasporës Prof. Prek Ivezajt
Në të ardhmen –shton Gjergji, synojmë, që ti zgjerojmë planët humanitare dhe sociale për Malësinë pasi të përfundojmë ngritjen e shtëpisë së vëllezërve Berishaj në fshatin Gurrec-Grudë, të cilët si shumë familje të tjera janë përfshirë në një diskriminim total me rastin e proçesit të montuar “Fluturimi i Shqiponjave” me 9 shtator 2006. Me këto burgosje nën akuzën fallso për terrorizëm, Mali i Zi pati si qëllim të mbillte një luftë fetare, të fitonte një përkrahje ndërkombëtare, duke synuar në finale ta ndante Diasporën e Amerikës nga Malësia, ti bllokonte asaj përkrahjen pa rrezerava që ajo i jep vendlindjës, për tu shpallur ne si të dëmshëm për Malësi. Kjo nuk u arrit dhe çdo përjekje tjetër është e destinuar të dështojë.
Vetëm gjatë vitëve 2006-o7 janë ndihmuar 210 familje në nevojë në Malësi me një vlerë 49 mijë dollarë. Janë ndihmuar edhe individë të veçantë dhe skuadra të futbollit.
Kur ngjitësh në kullën e bujarisë malësore çdo njeri mbetet pa mend…

KESHILLI PER FORMIMIN E KOMUNES SE PLOTE TE MALESISE LESHON KETE

Wed, 19 May 2010 23:23:44 -0400

D E K L A R A T E

Këshilli i Diasporës në SH.B.A. për formimin e Komunës së Plotë të Malësise, sikurse është i njohur edhe opinioni i gjëre, në vazhdën e përpjekjeve të veta ka marrë disa hapa konkretë për realizimin e Komunës së Plotë të Malësisë-TUZ
Ky këshill me grupin e expertëve të vetë,të udhehequr nga Z. Angjell Gojcaj doktor i shkencave juridike ka hartuar Elaboratin për Arsytueshmërine dhe Qëndrueshmerinë ekonomike/politike të Komunës së Malesise.
Ky këshille ka zhvillua takime me Departmentin e SH.B.A. për komune dhe probleme të tjera të shqiptarve në Male të Zi.
Ka pas takime me disa kongresmën dhe senator me ndikim në politiken amerikane.
Gjithashtu ka pasë takime me përfaqesues diplomatik të Shqipërisë, Kosovës dhe Malit të Zi.
Mirpo ky këshillë duke patur parasysh:

Rrjedhat politike, që si rezultatë i tyre Malësia sot gjëndet në udhekryq.
Zgjedhjet lokale për Komunën Urbane të Tuzit që zhvillohen me 23 maj 2010.
Formimin e koalicionëve parazgjedhore.
Paënaqësit tona në lidhje me këto, e çeshtje të tjera:

D e k l a r o n:
Ne si këshillë kemi tentua, që të formohet një koalicion i spektrit të gjëre politik i të gjitha subjekteve nacionale shqiptare, që në statusin e partive të tyre kanë mbrojtjen dhe ruajten e indentitetit tonë kombëtar, si dhe avancimin dhe përmisimin e gjëndjes politiko-ekonomike jo të mirë në Malesi.
Mirpo për fat të keq ky koalicon nuk u arrit.
Gjithashtu për koalicionin qe u formue në momentin e fundit pas shume takimeve, bisedave dhe mundimeve, i quajtur Kolacioni për Malësi i udhehequr nga Z. Vasel Sinishtaj, kemi deshirua që pjesë e ketij koalicioni të jetë edhe perfaqesuesi ynë, Z. Angjell Gojcaj, dr i shkencave juridike.
Gjithashtu ne mënduam se Z. Gojcaj do të jetë një risi e re për Malësi dhe votuasit e saj.
Ku me siguri do të vinte në shprehje vullneti, energjia, dhe aftësitë e tijë ligjore e juridike, vëndore dhe ndërkombetare që Malësia për njerëz të tillë ka nevojë të madhe.
Para disa diteve pamë promovimin e koalicionit të DPS-it të UDSH dhe partisë boshnjake për Tuzin Europian.
Vall, a nuk jemi ngi ne malsorët tash njëzet vjetë të "demokracisë" me premtime të pa realizueshme!
A thue duhet t'u besojnë edhe për të ardhmen premtimeve të njejta të rrejshme.!
Ne mëndojme se jo, pasi ky koalicion është i dëmshëm për Malësi, e sidomos për ruajtjen e indentitetit tonë kombëtar.
Eshtë i rrezikshëm kolonizimi me elemënt jo shqiptar, që për qellim ka ndryshimin e strukturës demografike dhe asimilimin tonë.
Malësia gjindet në rrezik prej mos vullnetit politik të qeverisë malazeze që pëngon realizimin e të drejtave tona që na takojnë.
Malësine po e dëmtojne edhe disa të shitur, mjeran dhe qyqar shqiptar.
Prandaj ne ftojmë votuasit shqiptar në Malësi që koalicionit për Tuzin Evropian mos t'i japin asnjë votë.
Mirpo, edhe pse ne, dhe shumica e banorëve të Malësise jemi të pa kënaqur me këto e ngjarje tjera , si dhe mosrealizimi i projektëve në Komunën Urbane që fajin kryesor e ka Z.Mugosha me qeverinë malazeze që qellimi i tyre ka qënë që udheheqesia e Komunës Urbane të diskreditohet dhe të shpallet e pa aftë për ushtrimin e detyrës dhe në ketë mënyre mos të zgjedhën përseri nga votuesit e tyre.
Por edhe pse me hapesirë të kufizuar ligjore dhe pëngesa të tjera nga qeveria malazeze, megjithatë ne besojmë se ka pasë mundësi dhe mënyra të veprimit për rezultate më të dukshme.
Prandaj për zgjedhje lokale për Komunën Urbane të Tuzit, Këshilli i Diasporës për formimin e Komunës së Plotë të Malësise me qënder në Tuz perkrahje i jep Koalicionit për Malësi dhe Listës për Tuz të Z. Muhamed Gjokaj, si dhe fton të gjithë votuesit të votojnë për ketë Koalicion.

Keshilli i Diasporës për formimin e Komunës së Plotë të Malësisë.

Kryetar Gjergj Ivezaj

Letter sent to John R. Buzbee, Deputy Director of the Office of South Central European Affairs

Sat, 17 Apr 2010 21:33:18 -0400

John R. Buzbee
Deputy Director
Office of South Central European Affairs
U.S. Department of State
2201 C Street NW
Washington, DC 20520

Dear Mr. Buzbee,

This letter serves as a formal request to the U.S. Department of State to evaluation the current situation surrounding the Albanian minority in Montenegro, specifically in the Malёsia (Tuzi). As representatives of the largest Albanian-American organizations in the U.S. Diaspora, we have joined together to appeal that your Office consider the socio-economic and political discrimination threatening the development of the Albanian community in the Malёsia (Tuzi) region. This meeting represents the fourth attempt in the last six years that we have appealed to the State Department, yet no solutions have been rendered and the problems outlined herein continue to plague the lives of the Albanian national minority through systematic exclusion and assimilation.

After decades of pleas and petitions to the government of Montenegro for the creation of a local self-government (Municipality) structured in the predominantly Albanian region of Malёsia (Tuzi), Montenegro continues to reject such requests, and at the same time has alienated the Albanian population by curtailing their constitutional rights to participate in government that is more representative of their local needs. In Malёsia (Tuzi), a substantial level of political and administrative decentralization is the decisive component in reassuring over 12,000 Albanians that they have a place in Montenegro’s future. The lack of responsiveness to the demands for an urban restructuring plan, where Malёsia (Tuzi) would be recognized as a distinct municipality enjoying all the financial, political, and cultural benefits that the other 21 municipalities before her profit from, has drawn sharp criticism from this region where countless demands have been submitted calling for reforms in education, employment, healthcare, housing and criminal justice (an example of this disparity supports the Helsinki Committee for Human Rights report that only 0.03%-0.05% of Albanians in Montenegro are employed in state bodies and public services). Under the decrees of international and domestic laws, the most feasible solution to the problems facing Malёsia is to empower local citizens to handle their own affairs, which means decentralization of Podgorica and creating a separate Municipality that would be better suited to handle the most salient issues pertaining to the local population. By these regards, Montenegro denies to fulfill its obligations under its own Constitution, including the Bill Law on Local Self-Government for the protection of minorities, where it clearly states that, “citizens shall decide through local self-government directly and through their freely elected representatives on certain public and other affairs of direct interest for the local population.” Hence, the simplest form of democratic institution-building – federalism – has been denied to Tuzi, where a Municipality status would ensure the protection of minorities and create a local budget to handle community affairs, and most importantly, bring people closer to government and give them a sense of belonging. Instead, the rhetoric from Podgorica’s ruling elites has been anything but encouraging. The ruling party of Democratic Socialists, Miodrag Vukovic, recently asserted that “federalism would contravene the concept of a civic state and be fatal for such a small community as ours” (Vijesti, 2007). We hardly believe that he understands the spirit of federalism.

In the capital city Podgorica, the municipal alignment is ineffective and harmful to minority populations. Most of the municipalities in Montenegro are considerably large and disproportionate when compared to other European nations, where inhabitants range from 2,947 in the municipality of Savnik to 169,132 in Podgorica (where Tuzi is constituently part of). According to the 2003 census the ethnic composition of Albanians in Montenegro was 47,682 (7.09%), and in the Podgorica municipality it was 12,951, nearly all living in the Tuzi/Malёsia region. Albanians do not see the question of decentralization as being purely in the interest of Albanians, but of crucial importance for all ethnic communities, for overall democratization of Montenegro and for efficient institutional minority protection.

Throughout their appeals for a municipality, Albanians have maintained they do not imagine themselves as an "independent entity" but want to be part of a Montenegro where representation of all groups at all levels of public administration and government are at the core of any power-sharing arrangement, which is an essential aspect of their guaranteed rights as a minority. Exercising freedom through participation in public affairs is extremely important, because it gives people a personal interest in thinking about others in society. Local self-government forces the people to act together and feel their dependence on one another. These demands fall under the sphere of European laws specifically designed to protect ethnic minorities. The European Charter of Local-Self Government, which Montenegro is a signatory, clearly defines the laws regulating conditions and procedures for the foundation, abolition and integration of municipalities. When assessing these requirements, it is perplexing as to why Malёsia (Tuzi) continues to be denied this status.

Albanian elites and political representatives have warned Podgorica that their reluctance to address these demands will contribute to the growing discontent towards the majority and threaten to alienate them from the political process. Montenegro’s futile Capital City Bill, which suggests that Malёsia (Tuzi) remain a sub-unit of Podgorica, has been largely considered a failed scheme that was designed to “hush” local Albanians until the 2006 independence referendum was passed. The adverse effect of this move has caused Albanians to become skeptical of Podgorica’s motives, and as a result has discouraged Albanians from involvement in the political decision-making processes, which could be detrimental for the majority party in sustaining peaceful ethnic relations. Consequently, repressions have reached a point where Albanians are being forced to abandon their ancient homeland

for a better life abroad, hence there should be no surprise that there are more Albanians from Montenegro living in Michigan and New York than there are in all of Montenegro.

We appeal to the State Department to recognize this methodical failure of the Montenegrin government to promote and protect the full realization of social, economic, and cultural rights of Albanians with respect for their social and cultural identity, their customs and traditions and institutions. Failure to recognize these breaches of minority rights vis-à-vis international law will undoubtedly threaten the stability of this fragile Montenegrin state, and threaten the stability and peace process of the Balkans toward Euro-Atlantic integration.

In efforts to deter these aforementioned disparities, we request the following plan of action:

1. Support and monitor the submitted amendments to the Law of Territorial Organization in Montenegro;
2. Coordinate a round-table in Washington and Podgorica:
a. Chaired by Ambassador Roderick Moore, between the Council for the Formation of the Municipality of Malёsia and Montenegrin officials;
b. Coordinate a meeting in Washington among the U.S. State Department, Montenegrin Embassy, and our group.

We urge your Office to take the lead and help draw attention to these elements of ineffective governance, and support our petitions to urge Montenegro to follow a path of multi-ethnic government representation by way of reinstituting a Malёsia (Tuzi) Municipality that would promote a peaceful and secure Montenegrin state where all peoples, regardless of ethnicity, religion and culture can co-exist and proliferate equally.

Respectfully submitted,

THE ALBANIAN-AMERICAN DIASPORA

Letër nga Kongresi Amerikan për të drejtat e shqiptarëve në Mal të Zi

Sat, 17 Apr 2010 16:22:02 -0400

E Nderuara Hillary Rodham Clinton
Sekretare e Shtetit
Washington, D.C. 20520

E Dashura Zonja Sekretare:

Me këtë letër kërkojmë konsideratën tuaj ndaj peticionit të shtruar nga përfaqësuesit e Shoqatës Shqiptaro-Amerikane dhe Iniciativës Qytetare Malësia dorëzuar Departmentit të Shtetit me 16 Prill 2010 lidhur me trajtimin e Shqiptarëve etnik në Mal te Zi. Kopja e këtij peticioni është e bashkangjitur.

Shpresojmë që Shtetet e Bashkuara do të ja bëjnë të qartë Podgoricës kërkesën tonë që të respektojnë normat ndërkombëtare mbi të drejtat e njeriut e posaçërisht mbrojtjen e pakicave në Mal të Zi. Që nga fitimi i pavarësisë në vitin 2006, Mali i Zi ka bërë një progres lidhur me mbrojtjen e të drejtave të njeriut, mirëpo ka mbetur punë shumë e madhe për tu bërë për të siguruar barazinë e shqipëtareve në Mal të Zi. Specifikisht, Shqiptarët mbesin seriozisht të papërfaqësuar në administratën publike si dhe perdorimin e resorseve publike. Një rrugë që ofron përmirësimin e këtij problemi është themelimi i komunës së plotë të Tuzit, zgjedhje kjo që do të mundësonte komunitetin Shqiptarë të Tuzit të udhëheqë punët e veta. Shtetet e Bashkuara duhet të kërkojnë që Podgorica fuqimisht të konsiderojë këtë si metodë të përshtatshme për përmirësimin e situatës së komunitetit Shqiptarë në Mal të Zi.

Sygjeroimë Departmentin e Shtetit dhe Ambasadorin Moore që qëndrimet e Komunitetit Shqipraro-Amerikan të merren parasysh në çështjen e mardhënjeve diplomatike me Malin e Zi.
Poashtu, kërkojmë nga Departmenti i Shtetit që të shtyjë qeverinë e Podgoricës të marrë hapa konkretë ndaj trajtimit të barabartë të Shqiptarëve në Mal të Zi.

Shtetet e Bashkuara janë vendbanim i pothuajse mbarë Diasporës Shqiptare dhe si e tillë, ka detyrë speciale që të jetë mbrojtës i të drejtave të Shqiptarëve të Malit të Zi të cilët vazhdojnë diskriminohen në tokat e tyre autoktone. Presim të punojmë së bashku me ju dhe të sigurojmë zbatimin e kësaj detyre.

Sinqerisht,

Sander Levin Carl Levin Gary Peters
Anetare i Kongresit Senati Amerikan Anetare i Kongresit

Letter sent to U.S. Secretary of State, Hillary Clinton from Sen. Levin, Rep. Levin and Rep. Peters in regards to Montenegro’s treatment of Albanians in the Malesia region

Sat, 17 Apr 2010 15:49:33 -0400